Architectuur

ontwikkeling van het vakgebied

Architecten, stedenbouwers, landschapsarchitecten, interieurontwerpers en andere ruimtelijke ontwerpers werken op uiteenlopende schaalniveaus en bedienen zich daarbij van verschillende typen onderzoek. Ze experimenteren bijvoorbeeld met nieuwe technieken, doen onderzoek naar duurzame materialen of ontwikkelen andere ontwerpmethoden. Wanneer architecten werken aan maatschappelijke opgaven die vragen om ingrijpende aanpassingen van onze leefomgeving, maken zij vaak gebruik van ontwerpend onderzoek. Ze vormen coalities met belanghebbende partijen zoals burgers, ondernemers, deskundigen, organisaties en overheden, en ontwikkelen in co-creatie integrale toekomstperspectieven en nieuwe inzichten over en voor beleidsvorming.

Via twee regelingen en verschillende open oproepen biedt het Stimuleringsfonds makers in het ruimtelijk domein de gelegenheid hun vakgebied en individuele praktijken te ontwikkelen. De Startregeling Architectuur is gericht op kleine, experimentele projecten waarin een basis kan worden gelegd voor een groter vervolgproject via de Regeling Architectuur. Dominante actuele tendensen in ondersteunde projecten of in het veld kunnen aanleiding zijn voor een thematische open oproep, zoals de Open Oproep Collectieve kennisvorming architectuur. De open oproepen binnen het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp (ARO) richten zich specifiek op interdisciplinaire samenwerking bij grote ruimtelijke vraagstukken, zoals de energietransitie of de woningopgave.

Eens in de vier jaar organiseert het Stimuleringsfonds samen met het Nieuwe Instituut de Prix de Rome Architectuur: de oudste, meest prestigieuze prijs van Nederland voor architecten tot 40 jaar. De prijs signaleert veelbelovend talent, ondersteunt ontwerpers in hun professionele ontwikkeling en voedt het debat over de rol van architectuur in de samenleving.

ontwerpend onderzoek voor maatschappelijke opgaven

Met het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp (ARO) zorgt het Stimuleringsfonds ervoor dat ruimtelijk ontwerpend onderzoek vaker wordt ingezet bij het werken aan grote maatschappelijke opgaven. Een belangrijk doel van het programma is om de potentie van ontwerpkracht beter te benutten bij transities op lokaal en regionaal niveau. Het programma agendeert actuele thema’s met oog voor lokale en regionale gebiedsopgaven en slaat via kennisdeling en gesprek een brug naar landelijk en lokaal beleid. Op het platform De nieuwe ruimte bundelen we de (tussentijdse) resultaten. 

samenwerking met het veld

Naast makers in het ruimtelijk domein richt het Stimuleringsfonds zich op het bredere ecosysteem dat nodig is voor de ontwikkeling van het vakgebied architectuur. We werken samen met organisaties zoals architectuurcentra en kennisinstellingen. Ook dragen we bij aan samenwerkingsverbanden die aansluiten bij ons doel om van ontwerp een vanzelfsprekend(er) instrument te maken bij het werken aan maatschappelijke opgaven.

Architectuur Overal – Met de strategische partners binnen het samenwerkingsverband Architectuur Overal werken we samen om beleidsmakers duidelijk te maken wat de meerwaarde is van architectuur en ruimtelijk ontwerpend onderzoek voor Nederland bij het aanpakken van de urgente ruimtelijke (verander)opgaven.

CRa – Het college van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRa) denkt mee over de actielijnen van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp. Zo levert het college een lid voor de programmaraad van ARO. Het CRa is ook mede-initiatiefnemer van Toekomstatelier Oostkop. Dit is een werkruimte in het Nieuwe Instituut die open staat voor iedereen die wil bijdragen aan de ruimtelijke toekomst van Nederland vanuit ontwerpend onderzoek waarbij ook het Actieprogramma inhoudelijk is betrokken.

CoLA - Stichting Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven (CoLA) is een netwerk van meer dan veertig lokale en regionale architectuurcentra die samen optrekken in het organiseren van activiteiten en kennisuitwisseling rondom ruimtelijke kwaliteit. We werken met hen samen om ontwerpers en andere belanghebbenden in steden en regio's te activeren, bijvoorbeeld bij de lancering van open oproepen.