Stimuleringsfonds

Drie dagen lang transformeerde Loods6 op het KNSM-eiland in Amsterdam tot een broedplaats voor kritische AI-denkers. Het Slow AI Festival van AIxDESIGN bracht onderzoekers, kunstenaars en nieuwsgierigen samen om dominante tech-narratieven uit te dagen en nieuwe verhalen over kunstmatige intelligentie te vertellen. Dit project is ondersteund vanuit de Regeling Digitale Cultuur.

17 juli 2025

In 2018 ontstond AIxDESIGN als Slack-groep, maar inmiddels vormt de organisatie een internationale gemeenschap van meer dan 8.000 kritische AI-denkers. In mei 2025 bereikte het initiatief van oprichter Nadia Piet een hoogtepunt met het eerste Slow AI Festival – een driedaags evenement waarbij bezoekers niet alleen leerden over AI, maar ook zelf een alternatieve benadering van technologie konden ervaren.

Video Slow AI Festival in 2025

Voorbij de hype en doem

‘De implementatie van AI zoals we die nu vaak zien is beperkt. Wij denken dat er veel andere mogelijkheden zijn voorbij de dominante verbeelding,’ vertelt Nadia Piet in het videoportret. Als oprichter van AIxDESIGN zag ze hoe het AI-discours steeds meer wordt bepaald door dezelfde stemmen.

Waar het populaire AI-discours vaak schommelt tussen techno-optimisme en doemdenken, kiest AIxDESIGN bewust voor een derde positie. Geïnspireerd door bewegingen als slow food en slow fashion, zoekt het Slow AI-project naar alternatieven voor de door grote techbedrijven gedomineerde AI-ontwikkeling. ‘We richten ons op kleine AI die daadwerkelijk van waarde is voor echte mensen, maar op een veel kleinere schaal,’ legt Nadia uit.

Spelen, hacken en creëren

Het driedaagse festival in Loods6 vertaalde de onderzoeksinzichten naar de praktijk. Deelnemers konden workshops volgen zoals Make Your Own Small AI, waarbij ze hun eigen AI-model maakten. Er waren kunstinstallaties, een AI-filmprogramma, en activiteiten die de grens tussen spel en kritisch onderzoek verkenden.

‘Het ging vooral om het creëren van een moment van inclusiviteit en het delen van bruikbare kennis,’ schrijft festivalbezoeker Chiara Vignandel in haar terugblik. ‘We speelden met technologie, hackten het, vonden manieren om de glitches te overwinnen en hadden oprecht plezier, waarbij intuïtie en creativiteit als gids dienden.’

De implementatie van AI zoals we die nu vaak zien is beperkt. Wij denken dat er veel andere mogelijkheden zijn voorbij de dominante verbeelding.

Het festival verenigde meer dan dertien partners en trok bezoekers van over de hele wereld. Door AI-geletterdheid toegankelijker te maken en ruimte te bieden voor andere stemmen, droeg het evenement bij aan wat Nadia 'derde ruimtes' noemt – plekken die losstaan van zowel tech-industrieën als academische instituten. Na het festival keerden deelnemers huiswaarts met nieuwe perspectieven op kunstmatige intelligentie. Niet als iets dat hen overkomt, maar als iets dat met menselijke impact vorm kan krijgen.