Wegen naar welzijn – 15 projecten geselecteerd

Social HUB Kampen – Grow landschap
Grow landschap ziet dat mobiliteitsnetwerken en -oplossingen vaak gericht zijn op de doelgroepen die al veel mobiliteitsmogelijkheden hebben en zet daarom twee kwetsbare en onderbelichte groepen in het verkeer centraal: ouderen met een intensieve zorgvraag en schoolgaande kinderen. Hoe kan een versteend, onaantrekkelijk en onveilig gebied dat vooral gericht is op autogebruik, het Engelenburgplantsoen in Kampen, worden getransformeerd zodat het een plek wordt waar deze groepen, die juist ook de directe gebruikers ervan zijn, veilig door de ruimte kunnen bewegen en prettig kunnen verblijven? De focus ligt op een gezonde, natuurlijke leefomgeving voor de doelgroepen. Hierbij baseert Grow landschap zich op concrete ontwerpprincipes vanuit biophylic design die grofweg zijn onderverdeeld in drie categorieën: de natuur dichterbij brengen, natuur beleefbaar maken en de aard van de ruimte inzetten. In de eerste fase worden zowel de opgave als de doelgroepen (en hun wensen) geanalyseerd. Vervolgens worden op basis hiervan verschillende scenario’s geschetst die weer worden getoetst aan zowel de wensen van de gebruikers als de geformuleerde ontwerpprincipes. In ontwerpateliers werkt Grow landschap samen met kennispartner Mobycon en de gemeente, maar ook met tal van lokale partijen zoals scholen en zorgverleners, een speeltuinvereniging en de omgevingsmanager.

Kookboek dat mensen beweegt – Royal HaskoningDHV 
Royal HaskoningDHV stelt dat er vooral in naoorlogse wijken weinig aandacht is voor actievere vormen van mobiliteit terwijl juist deze vormen van mobiliteit voordelen hebben ten aanzien van onder andere de luchtkwaliteit en het welzijn. In deze wijken kan op dat vlak nog flink wat terrein worden gewonnen. Volgens de principes van tactical urbanism gaat het ontwerpteam, samen met stichting JOGG en de gemeente Zwolle in Holtenbroek – een naoorlogse wijk in Zwolle – een aantal interventies testen die de actieve mobiliteit, van met name kinderen, kunnen bevorderen. Het doel hiervan is antwoord te krijgen op de vraag of tactical urbanism in naoorlogse wijken kan worden ingezet om naast actieve mobiliteit ook de sociale cohesie en het welzijn te bevorderen. Voor de doelgroep van beleidsmakers en ontwerpers wil het team praktische richtlijnen formuleren op basis waarvan het welzijn in naoorlogse wijken kan worden verbeterd. Voor de doelgroep van bewoners en overige gebruikers van de openbare ruimte in naoorlogse wijken worden met behulp van tactical urbanism ingrepen gedaan in de leefomgeving. Onderzocht kan worden of en hoe dit de sociale cohesie, de gezondheid en het welzijn verbetert. Aan de ingrepen kan een permanent karakter worden gegeven. De resultaten worden via klankbordsessies met de wijkmanager, stedenbouwkundige van de gemeente, de manager gezonde stad en de adviseur beweegvriendelijke omgeving van JOGG verspreid onder beleidsmedewerkers en professionals via het JOGG-werknet. De resultaten worden ook gedeeld met het initiatief Rechtvaardige straat, er wordt een videoreportage gemaakt over de tactical urbanism-interventies en samen met JOGG en de gemeente worden podia en platforms als Programma Stedelijke Transformaties en Dag van de ontwerpkracht benaderd.

Serious game: De optimale mobiliteitsmix – LEF mobiliteit
Tessa Leferink van ontwerp- en adviesbureau LEF mobiliteit ziet dat Nederland voor veel problemen staat. Denk bijvoorbeeld aan de stikstofcrisis, een gebrek aan betaalbare woningen, klimaatverandering, groeiende ongelijkheid en vergrijzing. LEF mobiliteit stelt dat integrale afwegingen maken moeilijk is in onze complexe samenleving, ook door de wijze waarop de besluitvorming is ingericht. Maar een andere benadering van mobiliteit kan een oplossing zijn voor meerdere problemen. Via een serious game wil LEF mobiliteit bestuurders, beleidsmakers en andere belanghebbenden bewuster afwegingen laten maken binnen de mobiliteitsopgave, met oog voor verschillende doelen. Dit kan leiden tot een optimale mobiliteitsmix in hun projecten en plannen. Via een reeks ‘ontwerploops’ wordt de basisversie van de game verder ontwikkeld en aangescherpt. Er is aandacht voor de theorie en praktijk van het ontwerpen van nieuwe transportsystemen en in de verschillende loops doen achtereenvolgens acht, honderd en driehonderd mensen mee om samen het spel verder te ontwikkelen. LEF mobiliteit werkt samen met experts van de Radboud Universiteit en de TU Delft, een gameontwikkelaar en vier zogenaamde kernspelers (vertegenwoordigers van regionale en lokale overheden en kennisplatforms). Een visuele rapportage bundelt de bredere inzichten en via onder andere een promotievideo en presentaties op congressen wordt de game toegelicht.