Stimuleringsfonds

In 2021 lanceerde het Stimuleringsfonds de Regeling Experiment, een doorlopende subsidie voor kleinschalige, experimentgedreven onderzoeksprojecten van ontwerpers, architecten, makers of ontwerpbureaus. Door covid-19 kreeg de regeling een extra urgentie. Coördinator Gabriella Fiorentini reflecteert op de lancering en de eerste geselecteerde projecten.

1 juli 2021

algemene indruk
De nieuwe Regeling Experiment is over het geheel positief ontvangen. Veel aanvragers zien in de regeling een belangrijke aanvulling op de bestaande subsidiemogelijkheden van het Stimuleringsfonds. Covid-19 bracht de Regeling Experiment bovendien een nieuwe dynamiek en gaf extra urgentie. De laagdrempelige mogelijkheid voor makers om projecten op te starten, bleek een waardevol instrument in de covid-19-crisis. Er zijn dan ook veel aanvragen ingediend en we hebben verschillende prachtige voorstellen voorbij zien komen. Wel zien we dat het voor een deel van de aanvragers nog lastig is om te bepalen of ze hun aanvraag het beste kunnen indienen bij de Regeling Experiment of in een van de reguliere subsidierondes binnen Vormgeving, Architectuur of Digitale cultuur. Als gevolg daarvan heeft een flink aantal aanvragers hun aanvraag moeten terugtrekken. Veel ingediende projecten hadden bovendien een begroting die hoger is dan € 10.000 en worden daarom niet beschouwd als kleinschalig onderzoek. Andere projecten zijn teruggetrokken omdat ze niet binnen het werkveld van het Stimuleringsfonds vielen; de regeling richt zich nadrukkelijk op de werkvelden vormgeving, architectuur en digitale cultuur en de daarbinnen vallende cross-overs. Ook kwam het voor dat projecten gericht waren op te complexe vraagstukken om van kleinschalig onderzoek te kunnen spreken.

selectie
De positief beoordeelde projecten zijn goed verdeeld over de verschillende disciplines. Een groot aantal projecten is gericht op vraagstukken rondom klimaat en duurzaamheid. Zo onderzoekt Studio Noa Jansma met Buycloud de transitie van natuurlijke fenomenen tot exploiteerbare bronnen door een virtuele speculatiemarkt. Positief beoordeeld zijn ook verschillende aanvragen van individuele ontwerpers en makers die de subsidie willen gebruiken voor persoonlijke projecten en de ontwikkeling van hun eigen praktijk. Het experiment Waar stad en haven elkaar omarmen van Juliette Gilson is hier een goed voorbeeld van. Dit project behelst een onderzoek naar een nieuw soort samenleving in de tussenruimte van stads- en havenactiviteiten en de ontwikkeling van een eigen taal door de werkmethode ontwerpend schrijven. Verder richt een aantal projecten zich op interessante cross-overs met overige disciplines.

Zo verkent elektronisch muzikant upsammy met Sound as a Malleable Terrain de auditieve karakteristieken van het Hembrugterrein in Zaandam met sonische en interactieve experimenten. Studio Ku zet zijn kennis als ontwerper en geneeskundige in voor een speculatief cross-overscenario – Free the Male Nipples – gericht op genderongelijkheid. Opvallend is ook dat verschillende gehonoreerde experimenten voortbouwen op kennis uit eerdere subsidietrajecten. Zo ligt de aanleiding voor Ontwerp onbekend van Visser & Meijwaard in een onderzoek dat in het kader van de Open Oproep Eigentijds gebruik van ambachten werd uitgevoerd bij Glasblazerij Van Tetterode.

Kijk hier voor alle in 2021 geselecteerde projecten in Experiment.

covid-19
Covid-19 speelt in veel aanvragen een rol. Inhoudelijk richten projecten zich op nieuwe vormen van virtuele en fysieke interactie in bijvoorbeeld een leeromgeving, zoals Designing Learning Environments Beyond the Screen van Studio Squash. In Hybrid spaces onderzoekt affect lab betekenisvolle en intieme ontmoetingen tussen fysiek en online publiek. Nieuwe relaties tussen publiek, kunstwerk en performer staan centraal in Node.connect van Zeno van den Broek.

cijfers
Van de 54 in behandeling genomen subsidieverzoeken zijn er 26 gehonoreerd. Het honoreringspercentage komt daarmee op 48 procent. De Regeling Experiment werkt met tijdvakken. Het eerste tijdvak stond open van 1 februari tot 15 juni 2021, tenzij het subsidieplafond van € 250.000 eerder was bereikt. Dit was het geval op 26 april 2021. De regeling is toen tijdelijk gesloten.Het tweede tijdvak opent op 8 juli 2021.