Stimuleringsfonds

In de tweede fase van de achtste Open Oproep Fresh perspectives zijn zeven projecten geselecteerd voor het doorontwikkelen van een pilot, experiment of andersoortig ontwerpend onderzoek, als vervolg op de ontwikkelbijdrage die ze eerder ontvingen. Coördinator Sharvin Ramjan reflecteert op de tweede fase van deze open oproep.

19 februari 2025

algemene indruk

In de eerste fase van de Open Oproep Fresh perspectives zijn tien projecten geselecteerd voor een ontwikkelbijdrage voor het opzetten van cross-sectorale samenwerkingsprojecten die nieuwe perspectieven bieden op actuele crises. Deze tien projecten kregen de mogelijkheid om een tweede subsidie aan te vragen voor de doorontwikkeling van hun samenwerkingsproject. De aanvragers werden uitgenodigd om een presentatie te geven voor de adviescommissie. Hierbij zijn zeven voorstellen positief beoordeeld. Zij ontvangen elk € 40.000 voor het uitvoeren van hun onderzoek.

De commissie was positief over de kwaliteit van de aanvragen en presentaties. Bij veel voorstellen waren de adviseurs ook te spreken over de kwaliteit van de samenwerkingen en de betrokken expertise. Graag had de commissie wel meer reflectie gezien op keuzes die gemaakt zijn in de overgang van de eerste naar tweede fase, en de bruikbaarheid van de beoogde output. Zo zijn er relatief veel projecten waarbij een toolkit wordt ontwikkeld, waarbij de commissie reflectie op de keuze voor een toolkit mist.

De zeven geselecteerde voorstellen bevatten volgens de commissie een groot scala aan onderwerpen, thema’s en samenwerkingen – van een meer gelijkwaardige toegang tot abortus in Nederland tot het meer toegankelijk maken van voedselbossen in Nederland. Relevante opgaven worden op vernieuwende en spannende manieren geadresseerd.

selectie

Dramaturgies of Witnessing – Julien Thomas en Ekaterina Volkova
Met het project Dramaturgies of Witnessing onderzoeken ontwerpers Julien Thomas en Ekaterina Volkova hoe dramaturgie kan bijdragen aan meer ambitieuze internationale klimaatafspraken door vernieuwende onderhandelingsstrategieën. In fase één onderzochten zij dramaturgische elementen in onderhandelingen via literatuurstudie en gesprekken met onder anderen experts Dr. Carolin Fraude en Maaike Bleeker. Ook observeerden ze het belang van informele interacties tijdens de SB60-klimaatconferentie in Bonn, Duitsland. Dit resulteerde in inzichten over antechambering – informele ruimtes waar alternatieve dialogen mogelijk zijn. In de tweede fase ontwikkelen Thomas en Volkova een handboek voor co-facilitators, gericht op nieuwe vaardigheden en onderhandelscripts. Verder ontwerpen zij een installatie, antechamber, om informele ontmoetingen in formele ruimtes te ondersteunen. In samenwerking met de Nederlandse klimaatdelegatie en theaterspecialisten verkennen zij deze alternatieve onderhandelscripts doormiddel van workshops en performatieve experimenten zoals the errant comma, waarmee grammaticale nuances onderhandelingsuitkomsten kunnen beïnvloeden. Met het project willen Thomas en Volkova een duurzame impact binnen internationale klimaatonderhandelingen realiseren.

Survivalkits – Yin Aiwen
Ontwerper Yin Aiwen werkt voor het project Survivalkits voor kunstenaarsgemeenschappen samen met verschillende culturele instellingen, waaronder Framer Framed, Documenta en AFIELD. Met dit project wil Aiwen activistische gemeenschappen voorzien van middelen om zich zelfstandig te organiseren en te bouwen aan een alternatief ecosysteem. Er worden survival kits ontwikkeld als uitgebreide handleidingen die richtlijnen bieden om door het complexe landschap van ‘leven binnen een gemeenschap’ te navigeren. Daarnaast wordt een incubatietraject opgezet dat gemeenschappen via workshops, collectieve discussies en strategische begeleiding ondersteunt bij het versterken van hun organisatorische capaciteiten. Dit traject stimuleert experimenten en duurzame samenwerkingsverbanden tussen kunstenaars, activisten, beleidsmakers en wetenschappers. Met dit project beoogt Yin Aiwen een strategisch antwoord te formuleren op de uitdagingen van een economisch systeem dat volgens haar gebaseerd is op ‘gecentraliseerde en ongelijkwaardige principes’. Door nieuwe verbindingen te leggen tussen diverse belanghebbenden, wil het initiatief bijdragen aan een meer inclusieve en samenhangende samenleving.

Footwear Care Lab – Studio Wolfs
Onder de naam Footwear Care Lab zet ontwerper Isabel Wolfs (Studio Wolfs) zich in om de ecologische voetafdruk van sneakers verkleinen. Sneakers zijn moeilijk te recyclen vanwege hun complexe ontwerp en materiaalsamenstelling. Daarnaast hebben gebruikers vaak onvoldoende kennis over onderhoud en reparatie, wat leidt tot vroegtijdige afbraak en afval. Studio Wolfs slaat voor het project de handen ineen met Jesse Oeinck (specialist in vintage sneakers), Emma Huffman (design researcher), Amsterdam House of Arts & Crafts en Schoenenkwartier. Onderdeel van de samenwerking is het ontwikkelen van workshops en visuele en tastbare leermiddelen, om het onderhoud en de reparatie van sneakers toegankelijk te maken voor jongeren, sneakerliefhebbers en handwerk-enthousiastelingen. Het doel is om gebruikers te leren hoe ze hun sneakers kunnen verzorgen en repareren, waardoor minder nieuwe sneakers nodig zijn en afval wordt verminderd.

Alle zeven geselecteerde projecten zijn te vinden in het toekenningenarchief.

beoordeling

De adviescommissie heeft de aanvragen beoordeeld aan de hand van vier beoordelingscriteria: doeltreffendheid, kwaliteit van de samenwerking, kennisdeling en de mate waarin een nieuw perspectief wordt ontwikkeld.

Voor deze tweede ronde zijn twee vergaderdagen geweest. De adviescommissie van de eerste vergadering bestond uit uit Paul Hekkert (hoogleraar vormtheorie aan de faculteit industrieel ontwerpen aan de TU Delft), Roos Groothuizen (multimedia kunstenaar en AI-specialist), Bernhard Lenger (Social designer & oprichter Foundation We Are), Barbara Vos (o.a. Artistiek leider Embassy of Food) en Hüsnü Yegenoglu (architect en docent TU Eindhoven).

De commissie van de tweede vergadering bestond uit Angelique Spaninks (Directeur MU Hybrid Art House), Tanja Koning (Curator en Programmamaker), Dymphie Braun (Programmamaker, facilitator en moderator), Onur Can Tepe (filmmaker) en Lucien Kembel (interim Directeur-Bestuurder).

cijfers

Van de tien behandelde aanvragen zijn er deze fase zeven positief beoordeeld. Het beschikbare budget van de tweede fase was € 200.000. Door een onderbesteding van € 80.000 uit onder andere het Programma Talentontwikkeling 2021-2024 konden alle zeven positief beoordeelde voorstellen worden gehonoreerd. Daarmee komt het honoreringspercentage op 70%.