Meet-ups Rusland, Turkije, Egypte en Marokko – een terugblik

22 februari 2018

Rusland
Tijdens de Rusland meet-up gaf Vera Leonova, vice-decaan van Graduate School of Urbanism in Moskou een overzicht van de Russische stedelijke ontwikkeling in de afgelopen decennium. Ze schetste een beeld van de snelle verstedelijking in een land waar driekwart van de bevolking in stedelijk gebied woont. Ze liet zien hoe de aanblik en het alledaagse leven is bepaald door de modernistische benadering van het Sovjet Rusland en vervolgens de euforie van het marktdenken. Vera liet zien hoe initiatieven van onderop – geïnitieerd door bijvoorbeeld bewoners, ontwerpers en culturele organisaties – omgaan met deze uitdagingen. En hoe bottom-up praktijken zich tot de top-down manier van werken verhouden. De vragen vanuit het publiek maakten duidelijk dat een samenwerking met Rusland vereist dat je bent voorbereid op het werken in een complexe context die de nodige flexibiliteit vereist.

Turkije
Serhan Ada, associate professor in Cultural Policy & Management aan de Bilgi University Istanbul, begon zijn lezing met een kaart van Turkije. Met als doel te benadrukken dat Turkije naast Istanbul, andere steden rijk is waar op cultureel gebied interessante ontwikkelingen spelen. In Istanbul begon het vormgeven aan het lokale cultuurbeleid toen de stad zich kandidaat wilde stellen voor Europese Culturele Hoofdstad 2010. Dit lokale cultuurbeleid is nog steeds in ontwikkeling. Zo is de stad onlangs geselecteerd als UNESCO 's 'City of Design' en ontstaan er steeds meer bottom-up initiatieven om burgers en andere stakeholders te betrekken bij de ontwikkeling van de stad. Na Istanbul, ging Serhan Ada in op de stad Izmir en hoe zij een aantrekkelijke stad is geworden voor ontwerpers, makers en culturele instellingen. Door forse lokale investeringen in cultuur te combineren met de ontwikkelingen voor de belangrijke haven in de stad, lukte het om Izmir vanuit cultuur op de kaart te zetten. Het derde voorbeeld is destad Mardin, waar de laatste jaren steeds meer interdisciplinaire projecten van de grond komen die zich richten op de hedendaagse betekenis van het materiële en immateriële erfgoed van de stad.

Egypte
May Al-Ibrashy, oprichter van het Built Environment Collective-Megawra, leidde de derde bijeenkomst over Egypte in. Haar lezing ging onder andere over de verschillende manieren waarop de inwoners van Caïro, tegenwoordig een gemilitariseerde stad, de stad voor zichzelf proberen te claimen. Voorbeelden van graffiti, mapping projecten en sportevenementen lieten zien hoe deze initiatieven de stad willen toeëigenen. Ook in Egypte ligt aan de basis van de stedelijke problematiek een onstuimige mix van sociale, ruimtelijke en economische factoren; huisvesting, migratie, brain-drain, economische instabiliteit. May benadrukte dat er in Egypte een enorm potentieel aan kennis, visie en ervaring aanwezig is om vanuit te gaan bij een samenwerking. Samenwerken met Egyptische partners is van groot belang om betekenisvolle projecten van de grond te krijgen. In die samenwerking is volgens May een open houding nodig in plaats van het uitgangspunt dat men de Egyptenaren moet 'helpen'. Werken in Egypte betekent werken met juridische complexiteiten zoals steeds veranderende wetgeving en inperkende regelgeving voor NGO's. Uitdenken hoe de samenwerking tussen Nederlandse en Egyptische partners vorm krijgt, zowel inhoudelijk als financieel, is dan ook cruciaal.

Marokko
Amina Mourid en Hicham Bouzid van Think Tanger gaven in vogelvlucht een historisch overzicht van de rijke stedelijke ontwikkeling van Marokko: van ver voor de Westerse inmenging en de tijd van de verschillende dynastieën tot de invloed van het postkoloniale tijdperk. Om vervolgens in te zoomen op de hedendaagse sociale en stedelijke ontwikkeling van de Noord-Marokkaanse havenstad Tanger. Think Tanger is een platform dat zich actief opstelt in het betrekken van verschillende stakeholders bij het nadenken over nieuwe vormen van stadsontwikkeling. Dit doen zij door middel van artistieke en culturele producties, kennisdeling en het genereren van ideeën binnen verschillende coalities. Na een introductie op de specifieke situatie in Tanger, gingen Bouzid en Mourid in op de huidige planvorming voor de regio rond de stad., Hier worden de komende jaren drie ville nouvelles gerealiseerd, gelinkt aan de ontwikkeling van een aantal vrijhandelszones. Bouzid en Mourid leggen uit dat het lastig is voor burgers om een beeld te krijgen van de verschillende gebiedsontwikkelingen. Zo was iedereen in Tanger verrast toen in het voorjaar van 2017 werd aangekondigd dat er met investeringen uit China een smart city aan de oostkant van de stad wordt gerealiseerd. Deze ontwikkelingen missen vaak een sociaal duurzaam en inclusief perspectief, waardoor de lokale bevolking zich weinig betrokken voelt bij de stadsontwikkeling. Het platform tracht hierin verandering te brengen door de bewoners, politiek en andere stakeholders te betrekken bij zijn activiteiten.

Foto’s: Khalid Amakran